Người chép sử Nông trường Mộc Châu

Cầm trên tay cuốn sách “Thảo nguyên 50 mùa xuân”, chúng tôi tự hỏi:mất bao nhiêu công sức để một người đã 76 tuổi đi khắp Mộc Châu, lặn lội Hà Nội, Sơn La để xin tư liệu, xác nhận thông tin, rồi in lên cuốn sách dày dặn này. Như đoán được băn khoăn, ông Hạng bảo: tuổi cao rồi, nhưng không làm thì con cháu sau này cũng không biết lịch sử hào hùng của quê hương. Thêm nữa, thế hệ xây dựng nông trường chúng tôi cũng muốn có một cái gì để ghi lại thời kỳ mình hoạt động.

Từ mong mỏi ấy, ông Hạng bắt đầu thực hiện cuốn sách của mình bằng việc thành lập một ban biên tập sách, trong đó ông Nguyễn Tài Anh, nguyên Giám đốc Nông trường làm cố vấn, ông Hạng làm chủ biên, từ đó mới thống nhất xây dựng đề cương và tham khảo ý kiến những nhân chứng lịch sử để hoàn thành các mục chính. Khó khăn lúc này chính là tài liệu cũ không có nhiều, nhóm biên tập chỉ có lòng nhiệt tình là chủ yếu. Từ tháng 5-2008, cứ lúc rỗi rãi ông lại khoác túi, dắt chiếc xe đạp quen thuộc đi đến nhà từng người nguyên là đội trưởng, đội phó các đội của nông trường khi xưa để hỏi các thông tin chi tiết về quá trình phát triển của đội, về những nhân vật có nhiều đóng góp.

Buổi tối về, ông lại cặm cụi chọn lọc và chép những thông tin thu thập được ra một cuốn sổ sau đó đưa cho mọi người xem và góp ý. Tính ra, đến khi bắt tay vào viết sách, ông Hạng đã đưa tài liệu cho 54 người nguyên là lãnh đạo, cán bộ chủ chốt, các chủ nhiệm HTX của nông trường. Lúc này, ông mới chính thức bắt tay vào viết cuốn sách của đời mình. Ông Hạng tâm sự: tìm thông tin đã vất vả, tìm tư liệu ảnh còn khó khăn hơn nhiều, vì những người tôi biết có ảnh không phải ai cũng giữ được, lại có người đã chuyển đến nơi khác sinh sống, muốn có ảnh có khi phải liên hệ sau đó đi tận Sơn La, hay về Hà Nội tìm. Có tấm ảnh ông phải liên hệ mấy lần để khi người sở hữu ở TP HCM ra thì xin gặp, cũng có tấm ảnh ông phải bỏ tiền ra mua trong kho ảnh của TTXVN. Tiếc nhất là tấm ảnh đồng chí Lê Duẩn bắt tay công nhân hái chè ông không sao tìm lại được. Bỏ công bỏ sức như thế, ông Hạng cũng sưu tầm được 160 tấm ảnh, chọn dùng 80 tấm.

Viết xong, bản sách được in ra đưa cho 21 đồng chí giám đốc các công ty, xí nghiệp, hiệu trưởng các trường học trên địa bàn Nông trường để xem và sửa lại. Thời điểm quyết định in cuốn sách, ông lại rút 30 triệu trong tài khoản cá nhân ra đem xuống Hà Nội in.

Cuốn sách in đúng dịp kỉ niệm thành lập nông trường, anh em về họp mặt, thấy cuốn sách cảm động lắm, nhiều người còn ngỏ ý xin thêm; lúc này ban biên soạn cũng bắt đầu nhận được tài trợ của các cá nhân, tổ chức. Nhưng cảm động nhất là cháu ngoại đồng chí Phi Triệu Hàm (Chính uỷ đầu tiên của nông trường Mộc Châu) cũng từ Hà Nội lên cảm ơn, tặng quà.

Mái tóc bạc trắng, khuôn mặt rắn rỏi, ông Hạng xúc động tặng chúng tôi cuốn sách được in lần thứ 2, ông bảo: có thể nó chưa được hoàn thiện như sách được làm chuyên nghiệp, nhưng dẫu sao sự ghi nhận của anh em, bạn bè khiến những người trong ban biên soạn chúng tôi vui mừng, ít ra công sức của mình cũng có được giá trị nhất định.

Tôi lại nghĩ khác, cuốn sách không chỉ là hồi ký, nó là lịch sử vẻ vang của cả một nông trường, nó cho những thế hệ sau chúng tôi biết rằng, để có một thị trấn giàu đẹp, một thảo nguyên bạt ngàn, chè, đồng cỏ… như ngày hôm nay, cha ông mình đã phải đổi bằng mồ hôi, bằng máu xương, nước mắt. Xin được cảm ơn ông: Người chép sử Nông trường!